logo
Yazarlar
Eskişehir
Gündem
Dünya
Ekonomi
Politika
Spor
Sağlık
Teknoloji
⤵
KültürEhlibeytRöportaj
HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 05 OCAK 2026, PAZARTESİ



Zamanın Ötesinde Bir Bilge: Farabi

05.01.2026 00:00
İdil ÇELİKER
Farabi, tam adıyla Ebû Nasr el-Fârâbî, 9. ve 10. yüzyıllar arasında yaşamış; aklı, bilimi, müziği ve hikmeti aynı potada eriten ender insanlardan biriydi. O, yalnızca yaşadığı çağın değil, yüzyılların ötesine seslenen bir düşünürdü. Hayatı, aklın sınırlarını zorlayan bilimsel bir yolculuk, buluşları ise zamanın ilerisinden gelen birer fısıltı gibiydi.
Farabi, Orta Asya'nın Farab (Otrar) bölgesinde doğdu. Gençliğinde ilme duyduğu açlık, onu Buhara'dan Bağdat'a kadar uzanan uzun bir yolculuğa çıkardı.
Diller öğrendi; Arapça, Farsça, Yunanca ve Süryaniceyi ustalıkla kullandı. Bu diller, onun için yalnızca kelimeler değil, farklı medeniyetlerin düşünce kapılarıydı. Gecelerini kandil ışığında, gündüzlerini kitapların arasında geçirdi. Rivayet edilir ki, bazen sarayların ihtişamını reddeder, mütevazı bir odada, yalnızca düşünmek için yaşardı.
Bilimsel yönüyle Farabi, aklı evrenin anahtarı olarak görüyordu. Mantık ilmini sistemli hale getirdi; Aristo'nun eserlerini yalnızca açıklamakla kalmadı, onları yeniden inşa etti. Bu yüzden ona "Muallim-i Sânî" yani "İkinci Öğretmen" denildi. Ona göre evren, rastgele değil; düzenli, matematiksel ve anlamlı bir yapıydı.
Bilgi, insanı bu düzene yaklaştıran bir köprüydü.
Müzik alanındaki çalışmaları ise adeta bilimsel bir kurgu gibiydi. "Kitâbü'l-Mûsikî el-Kebîr" adlı eserinde sesin frekansını, titreşimini ve insan ruhu üzerindeki etkilerini inceledi. Seslerin insan duygularını değiştirebildiğini, hatta ruh hâlini iyileştirebildiğini savundu. Rivayetlere göre Farabi, yaptığı bir çalgıyla insanları güldürebiliyor, ağlatabiliyor ya da derin bir uykuya daldırabiliyordu.
Bugün nörobilim ve müzik terapisi alanında konuşulan birçok fikir, onun satırlarında yüzyıllar önce sezgisel olarak yer almıştı. Sanki Farabi, insan beynini ve sinir sistemini henüz keşfedilmemiş bir geleceğin bilimiyle okumuştu.
Farabi, evreni katman katman düşünen bir zihin yapısına sahipti. Akıllar teorisiyle, insan aklının daha yüksek bir "faal akıl" ile bağlantı kurduğunu savundu.
Bu düşünce, bugün kolektif bilinç, yapay zekâ ağları ya da evrensel bilgi alanı gibi kavramlarla şaşırtıcı bir benzerlik taşır. Farabi'ye göre insan, doğru bilgi ve erdemle bu yüksek akılla uyumlanabilir, adeta daha üst bir bilinç düzeyine geçebilirdi.
Duygusal yönüyle Farabi, sessiz ve derin bir bilgeydi. Ün peşinde koşmadı, zenginliği reddetti. Bilginin kalpte olgunlaşması gerektiğine inanıyordu. Onun için gerçek mutluluk, erdemli bir hayatla mümkündü. "Erdemli Şehir" adlı eserinde, insanın ancak adalet, bilgelik ve sevgiyle mutlu olabileceğini anlattı. Bu şehir, aslında dışarıda değil; insanın kendi içinde kurması gereken bir dünyaydı.
Hayatının son yıllarını Şam'da geçirdi. Sessizce yaşadı, sessizce göçtü. Ardında saraylar değil, düşünceler bıraktı. Farabi, aklın müzikle, bilimin ruhla, mantığın sevgiyle birleşebileceğini gösteren nadir insanlardan biriydi. Onun hayatı, insanın gerçekten isterse zamanın çok ötesine geçebileceğinin kanıtıydı.
Bugün bile Farabi'yi okurken, satır aralarından bir bilgenin kalp atışlarını duyar gibi oluruz; sanki hâlâ, yüzyıllar öncesinden bize fısıldar: "Aklını arındır, ruhunu dinle, evrenle uyumlan."

 
İdil ÇELİKER / diğer yazıları
•Zamanın Ötesinde Bir Bilge: Farabi 05 00:00:00.01.2026
•Şeb-i Arûs: Ayrılık Değil, Kavuşmanın Bilgeliği 18 00:00:00.12.2025
•Titreşimin Hikâyesi: İnsan Ruhu, Fizik ve Müzik 07 00:00:00.12.2025
•MUSİKİ… SONSUZ UMMAN… 23 00:00:00.11.2025
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
Yorumlarınızı paylaşın

--
TRAMVAY HATLARINDA BAKIM ÇALIŞMASI YAPILACAK

TRAMVAY HATLARINDA BAKIM ÇALIŞMASI YAPILACAK
ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNDEN DOLANDIRICILIK UYARISI

ESKİŞEHİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNDEN DOLANDIRICILIK UYARISI
KIŞ MEVSİMİNDE CİLT SAĞLIĞINA DİKKAT

KIŞ MEVSİMİNDE CİLT SAĞLIĞINA DİKKAT
“RAKAMLAR SADECE İSTATİSTİK DEĞİL; BİR CAN, BİR UMUTTUR”

“RAKAMLAR SADECE İSTATİSTİK DEĞİL; BİR CAN, BİR UMUTTUR”
MEMUR VE EMEKLİ MAAŞI ZAM ORANI BELLİ OLDU

MEMUR VE EMEKLİ MAAŞI ZAM ORANI BELLİ OLDU
YARIŞ YAPARKEN KAZA GERÇEKLEŞTİ

YARIŞ YAPARKEN KAZA GERÇEKLEŞTİ
2026 TÜM SINAVLARIN GÜNÜ BELLİ OLDU

2026 TÜM SINAVLARIN GÜNÜ BELLİ OLDU
1-9 OCAK 2026 TÜM BURÇLARIN GÜNDEMİ

1-9 OCAK 2026 TÜM BURÇLARIN GÜNDEMİ
Zamanın Ötesinde Bir Bilge: Farabi

Zamanın Ötesinde Bir Bilge: Farabi
KOMBİNELER 5 OCAKTA SATIŞA SUNULUYOR

KOMBİNELER 5 OCAKTA SATIŞA SUNULUYOR
Sarar’dan Spora Güçlü Destek: Genç Taekwondoculara Malzeme Yardımı

Sarar’dan Spora Güçlü Destek: Genç Taekwondoculara Malzeme Yardımı
TEPEBAŞINDA MUHTEŞEM KONSER

TEPEBAŞINDA MUHTEŞEM KONSER
PORSUK BARAJI DONDU

PORSUK BARAJI DONDU
TRUMP: VENEZUELA'YI BİZ YÖNETECEĞİZ

TRUMP: VENEZUELA'YI BİZ YÖNETECEĞİZ
UZMANINDAN GLOKOM UYARISI

UZMANINDAN GLOKOM UYARISI
MEMUR'UN ZAM ORANI 5 OCAK'TA BELLİ OLUYOR

MEMUR'UN ZAM ORANI 5 OCAK'TA BELLİ OLUYOR
ABD’nin Venezuella Hamlesi ve Türk Milletinin Tarihsel Duruşu

ABD’nin Venezuella Hamlesi ve Türk Milletinin Tarihsel Duruşu
TAKVİMLER

TAKVİMLER
ANNENİN ACIKLI VE ANLAMLI DRAMI

ANNENİN ACIKLI VE ANLAMLI DRAMI
Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimine Yaş Sınırı Tepkisi: “Bu Düzenleme Yeniden Değerlendirilmeli”

Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitimine Yaş Sınırı Tepkisi: “Bu Düzenleme Yeniden Değerlendirilmeli”


Ahmet URFALI
Necibe ÇETİNKAYA
Prof.Dr. Hilmi ÖZDEN
Necmettin BAŞKUT
Hüseyin TURHAN
Prof.Dr. Murat KARACASU
Sevda ÇAKAR
Ayla Cermen Tüfekçi
Fehmi ERDOĞAN
Tülin ONAR
Muharrem AKAYDIN
Astro Mahizer
Mustafa ÇOBANOĞLU
Behçet UYANIK
İbrahim GÜLBAY
Feride TURAN
Muharrem GÜNAY
Psikolog Seda TURHAN
Rahim TAŞ
Aydın ÇETİNKAYA
Sevil GÖKTUNA
Dr.Sena Nur CAN
Yusuf BALCI
İdil ÇELİKER
Tonyukuk BORAN
Prof.Dr.Muzaffer METİNTAŞ
Recep CANSU
Uzm.Dr.Buket KANAT
Burcu BOLAKAN
Şerife GÜNDOĞDU
Opr.Dr.Kayıhan ÇAĞLAR
Bahadır ÖZALPER
Lütfiye ÇANACIK
Ertuğrul ALTINEL
Muhsin TÜRK
Yunus Emre GÜLLÜ
Fikret GÖRGÜN
Neyyir ARIBAŞ
Mustafa Uğur YÜCEL
Doc.Dr.Selami Doğan






logo

   E-posta: bilgi(@)eskisehirdenhaber.net
Anasayfa Eskişehir Gündem Dünya Ekonomi Politika Spor Sağlık Toplum Teknoloji Kültür Diğer Ehlibeyt İslam Röportaj Özel haber Yazarlar Künye İletişim Arşiv Arama XML/RSS
Tüm hakları Eskişehirden Haber adına saklıdır: ©2019-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir.
Mobil uyumlu haber yazılımı: www.eticaret.com.tr